Revenge Trade คืออะไร? หยุดเทรดเอาคืนก่อนพอร์ตพัง

ผมได้ยินเรื่องราวจากเทรดเดอร์คนหนึ่งที่เคยมีพอร์ต 2 ล้านบาท แต่พังหมดภายในวันเดียวเพราะ Revenge Trade หรือการเทรดเอาคืน เขาเล่าให้ฟังด้วยน้ำเสียงสั่นเครือว่าหลังจากขาดทุนครั้งแรก 100,000 บาท เขาพยายามเทรดเพื่อเอาคืนจนขาดทุนหนักขึ้นเรื่อยๆ จนสุดท้ายเหลือเงินในพอร์ตแค่ 50,000 บาท เรื่องราวแบบนี้ผมได้ยินจากเทรดเดอร์หลายคนมากจนนับไม่ถ้วน Revenge Trade เป็นหนึ่งในพฤติกรรมทำลายตัวเองที่อันตรายที่สุด และเป็นส่วนสำคัญใน 7 จิตวิทยาการเทรด ที่จะทำให้คุณอยู่รอดในตลาด ที่เทรดเดอร์ทุกคนต้องระวังและเรียนรู้ที่จะควบคุม

Revenge Trade คืออะไร และทำไมถึงอันตราย

Revenge Trade คือการเทรดด้วยอารมณ์โกรธ หงุดหงิด หรือความต้องการเอาคืนหลังจากขาดทุน เทรดเดอร์ที่ตกอยู่ในภาวะนี้จะพยายามเปิดออเดอร์ใหม่ทันทีเพื่อหวังทำกำไรชดเชยการขาดทุนที่เกิดขึ้น โดยมักจะเพิ่ม Lot Size ใหญ่ขึ้น ไม่ใช้ Stop Loss หรือเทรดในคู่เงินที่ไม่ถนัด จากการสำรวจของ DailyFX พบว่า 73% ของเทรดเดอร์ที่พอร์ตแตกมีสาเหตุมาจาก Revenge Trade เป็นตัวจุดชนวน

เทรดเดอร์รุ่นพี่คนหนึ่งเคยอธิบายให้ผมฟังว่า Revenge Trade เหมือนการขับรถตอนโมโห ยิ่งโกรธมากเท่าไหร่ก็ยิ่งขับเร็วและประมาทมากขึ้นเท่านั้น สมองส่วนที่ใช้ในการตัดสินใจอย่างมีเหตุผลจะถูกอารมณ์ครอบงำ ทำให้มองไม่เห็นสัญญาณอันตรายที่ชัดเจน เหมือนกับที่เขาเคยขาดทุน 500,000 บาทในคืนเดียวเพราะพยายามเอาคืนจากการขาดทุนแค่ 50,000 บาทในตอนแรก

สัญญาณเตือนว่ากำลัง Revenge Trade

จากประสบการณ์ที่ได้พูดคุยกับเทรดเดอร์หลายคน ผมสังเกตเห็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าพวกเขากำลังตกอยู่ในภาวะ Revenge Trade สัญญาณแรกคือการเปิดออเดอร์ใหม่ทันทีหลังปิดขาดทุน โดยไม่หยุดพักวิเคราะห์หรือรอ Setup ใหม่ เทรดเดอร์คนหนึ่งบอกผมว่าเขารู้ตัวว่ากำลัง Revenge Trade เมื่อเขาเปิด 10 ออเดอร์ภายใน 1 ชั่วโมง ซึ่งปกติเขาเปิดแค่ 2-3 ออเดอร์ต่อวัน

สัญญาณที่สองคือการเพิ่ม Lot Size มากกว่าปกติ มีเทรดเดอร์หญิงคนหนึ่งเล่าว่าเธอเคยเพิ่ม Lot จาก 0.1 เป็น 1.0 ทันทีหลังขาดทุน คิดว่าถ้าชนะครั้งเดียวจะได้คืนหมด แต่ผลคือขาดทุนหนักกว่าเดิม 10 เท่า สัญญาณที่สามคือการเทรดคู่เงินที่ไม่เคยเทรดหรือไม่ถนัด และสัญญาณสุดท้ายคือการไม่ใช้ Stop Loss หรือขยับ Stop Loss ออกไปเรื่อยๆ เพราะไม่ยอมรับความพ่ายแพ้

เหตุผลทางจิตวิทยาที่ทำให้เกิด Revenge Trade

นักจิตวิทยาการเทรดอธิบายว่า Revenge Trade เกิดจากอคติทางความคิดที่เรียกว่า "Loss Aversion" คือความเจ็บปวดจากการสูญเสียรุนแรงกว่าความสุขจากการได้กำไร ถึง 2 เท่า เมื่อเราขาดทุน สมองจะหลั่งสาร Cortisol ที่ทำให้เครียดและต้องการชดเชยความรู้สึกแย่นั้นให้เร็วที่สุด เทรดเดอร์อาวุโสคนหนึ่งเคยบอกผมว่า Revenge Trade มักเกิดตามหลัง FOMO คืออะไร? จิตวิทยาความกลัวพลาดที่เทรดเดอร์ต้องรู้ เพราะเมื่อเทรดด้วย FOMO แล้วขาดทุน ความโกรธและอยากเอาคืนจะตามมาทันที

อีกเหตุผลสำคัญคืออีโก้และศักดิ์ศรี เทรดเดอร์หลายคนรู้สึกว่าตลาด "โกง" หรือ "เล่นตลก" กับพวกเขา จึงต้องการพิสูจน์ว่าตัวเองเก่งกว่าตลาด ผมเคยได้ยินเทรดเดอร์คนหนึ่งพูดว่า "ตลาดมันท้าทายกู กูต้องเอาชนะให้ได้" ซึ่งความคิดแบบนี้เป็นจุดเริ่มต้นของหายนะ เพราะตลาดไม่มีอารมณ์ ไม่รู้จักเรา และไม่สนใจว่าเราจะรู้สึกอย่างไร

วิธีหยุด Revenge Trade ที่เทรดเดอร์มืออาชีพใช้

เทรดเดอร์ที่ประสบความสำเร็จหลายคนแชร์วิธีการหยุด Revenge Trade ที่ได้ผล วิธีแรกคือการตั้ง Daily Loss Limit อย่างเคร่งครัด เทรดเดอร์คนหนึ่งที่ทำกำไรได้สม่ำเสมอมา 5 ปี บอกว่าเขาจะหยุดเทรดทันทีเมื่อขาดทุน 3% ของพอร์ตในวันนั้น ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น เขาจะปิดคอมพิวเตอร์และไปทำอย่างอื่นทันที เทคนิคนี้เป็นส่วนหนึ่งของ เทรด Forex ยังไงไม่ให้พอร์ตแตก ที่เทรดเดอร์ทุกคนควรนำไปใช้

วิธีที่สองคือการมี Cooling Period หรือช่วงพักใจ เทรดเดอร์หญิงที่ผมรู้จักจะตั้งกฎว่าหลังปิดขาดทุนต้องพัก 30 นาทีเสมอ ในช่วงนั้นเธอจะลุกจากหน้าจอ ไปเดินเล่น ออกกำลังกาย หรือทำสมาธิ เพื่อให้อารมณ์สงบลงก่อนกลับมาวิเคราะห์ตลาดใหม่ เธอบอกว่าวิธีนี้ช่วยให้เธอไม่เคย Revenge Trade มา 2 ปีแล้ว

วิธีที่สามคือการจด Trading Journal อย่างละเอียด โดยเฉพาะบันทึกอารมณ์ขณะเทรด ผมแนะนำให้อ่าน ปลดล็อกกำไร! 5 สูตรลับจด Trading Journal แบบที่ Trader 1% ทำกัน เพื่อเรียนรู้วิธีบันทึกที่ถูกต้อง เทรดเดอร์คนหนึ่งบอกว่าหลังจากเขาเริ่มจดอารมณ์ทุกครั้งที่เทรด เขาพบว่า 90% ของการขาดทุนใหญ่เกิดตอนที่เขารู้สึกโกรธหรือหงุดหงิด การรู้จุดอ่อนของตัวเองทำให้เขาระวังและหลีกเลี่ยง Revenge Trade ได้ดีขึ้น

การสร้างมินด์เซตที่แข็งแกร่ง

เทรดเดอร์ที่อยู่รอดในตลาดได้นานมักมีมินด์เซตที่แตกต่างจากมือใหม่ พวกเขามองการขาดทุนเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ ไม่ใช่ความล้มเหลวส่วนตัว เทรดเดอร์คนหนึ่งที่เทรดมา 15 ปีบอกผมว่า "การขาดทุนเหมือนค่าเช่าร้านของการทำธุรกิจ ถ้าไม่ยอมจ่ายค่าเช่าก็ทำธุรกิจไม่ได้" มุมมองแบบนี้ช่วยให้เขาไม่โกรธเมื่อขาดทุนและไม่พยายามเอาคืน

การพัฒนามินด์เซตที่ดีต้องอาศัยการฝึกฝนและสร้างนิสัยที่ถูกต้อง ควรศึกษา 7 นิสัยประจำวันที่เปลี่ยนคุณให้เป็นเทรดเดอร์มืออาชีพ และนำมาปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ เทรดเดอร์ที่ประสบความสำเร็จทุกคนที่ผมรู้จักล้วนผ่านการ Revenge Trade มาก่อน แต่พวกเขาเรียนรู้จากความผิดพลาดและพัฒนาวินัยจนสามารถควบคุมอารมณ์ได้

บทสรุป

Revenge Trade เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เทรดเดอร์ 90% ล้มเหลว จากเรื่องราวที่ผมได้ยินมานับไม่ถ้วน ไม่มีใครที่ Revenge Trade แล้วประสบความสำเร็จ มีแต่พอร์ตแตกและความเสียใจ การเอาชนะ Revenge Trade ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เป็นสิ่งจำเป็นหากต้องการอยู่รอดในตลาด จำไว้ว่าตลาดจะเปิดอีกในวันพรุ่งนี้ โอกาสมีเสมอ ไม่จำเป็นต้องเอาคืนให้ได้ในวันนี้ การรักษาพอร์ตให้อยู่รอดสำคัญกว่าการพยายามเอาคืนจากตลาด เทรดเดอร์ที่ดีไม่ใช่คนที่ไม่เคยขาดทุน แต่เป็นคนที่รู้จักจัดการอารมณ์และไม่ปล่อยให้การขาดทุนครั้งเดียวทำลายพอร์ตทั้งหมด

Sources

1. Investopedia – Trading Psychology: What It Is and Why It Matters
2. Bloomberg – Retail Traders Post Worst Day Since April as Tech Rally Stumbles
3. Harvard Business Review – Managing Emotions in Financial Decision Making
4. Investopedia – Understanding Loss Aversion in Trading: Definition, Risks, and Strategies